Oranje Zwart is officieel opgericht op 1 september 1933.
De vereniging, onder leiding van oud-voetballer Piet van der Linden, kent aanvankelijk 24 leden, verdeeld over een heren- en een damesteam die hun thuiswedstrijden speelden op Kortonjo, een boerenhoeve aan de overkant van de Aalsterweg. Destijds bestaan in Eindhoven al: E.M.H.C. (dat voor een groot deel bestaat uit ímport-westerlingen) en H.T.C.C. (dat nauw verbonden is met Philips).
In die dertiger jaren wordt hockey beschouwd als een elitesport en is er nog geen sprake van een competitie; er wordt gespeeld op uitnodiging van een club en het plezier staat boven alles. De contributie bestaat uit zes guldens per jaar, te innen in drie termijnen.
Na drie jaar is het lidmaatschap van de nationale bond KNHV een feit en nog vlak voor de oorlog beschikt Oranje Zwart over een eigen sportveld met kleedruimte aan de Botenlaan.
Sinds 1937 wordt ook een clubblaadje uitgegeven met de naam M.H.O.Z.-nieuws. Twintig jaar later verandert de naam in ‘Flits’, die van 1957 tot september 2004 verschijnt om de leden op de hoogte houden van de nieuwtjes en de wedstrijdplanning.
Gedurende de oorlogsjaren worden alle verenigingen door de bezetter extra in de gaten gehouden. Vergaderen is niet toegestaan en de kleur oranje in het wedstrijdtenue is verboden. Ballen en hockeysticks zijn nauwelijks verkrijgbaar, maar OZ blijft hecht en op een bescheiden wijze bestaan.
Na de oorlog kent Eindhoven vier hockeyverenigingen; HTCC, ASV, EMHC en Oranje Zwart. De eerste twee hebben hun velden aan de Oirschotsedijk. EMHC en Oranje Zwart krijgen in 1948 de beschikking over drie grasvelden op het geheel nieuwe gemeentelijke sportpark aan de Aalsterweg. De voorzieningen zijn beperkt, de kleedruimten krap en uit de kranen in de doucheruimten komt alleen koud water, maar het voelt goed om weer terug te zijn aan de Aalsterweg.
Hockey wordt steeds populairder en Oranje Zwart groeit. Vanwege de ligging op de gemeentegrens is OZ favoriet bij hockeyers uit Aalst en Waalre. Ook als die gemeente een eigen club krijgt (DVS) blijven toch veel hockeyers trouw aan hun Oranje Zwart.
Binnen de vereniging ontstaan vele vriendschappen en relaties. Hockey-huwelijken zijn er diverse en menig geboortekaartje prijkt op het prikbord in het clubhuis en jonge moeders staan op zondag met de kinderwagen langs de lijn te kijken naar hun mannen. De na-oorlogse ‘baby boom’ gaat zeker niet aan OZ voorbij.
Enkele Oranje Zwart-spelers van het eerste uur voelen zich rijp om veteranenhockey te gaan spelen en noemen zich het Oranje Zwart Racing Team.
Hun ideeën over die organisatie passen niet bij het beleid van het OZ-bestuur en in 1949 scheiden ze zich af en verhuizen naar Woensel. Hieruit zal een nieuwe Eindhovense hockeyvereniging Racing opbloeien.
Pas in 1956 wordt binnen OZ een nieuwe veteranenafdeling gevormd op initiatief van Frans van der Meulen. Teams van geroutineerde dertigers ontstaan, maar ze nemen geen deel aan de competitie. De introductie van het kunstgras maakt het spel echter te snel voor hen en ze gaan op zoek naar een alternatieve sportbezigheid. Uiteindelijk richten zij naast de velden van Oranje Zwart Golfclub De Tongelreep op. In 1987 werd ‘de golf’ zelfstandig en op de dag van vandaag floreert de vereniging met een recent verbouwd clubhuis en een fraaie 9-holes golfbaan. Vanwege de ligging pal naast OZ wordt de driving range tijdens hockeytoernooien nog steeds gebruikt voor extra speelvelden.
Sinds 1948 trainen de schoolhockeyers van het St. Joriscollege (SJC, jongens) en het Catharinalyceum (SHOT, meisjes) op de velden van Oranje Zwart. De clubleiding ziet dat er volop talent is in die schoolteams en besluit in 1958 om de technische commissie (die voordien alleen de senioren bedient) uit te breiden met een jeugdcommissie.
In 1958 wordt het zilveren jubileum gevierd en de oprichter, Piet van der Linden, krijgt het verzoek om voor de tweede keer de voorzittershamer ter hand te nemen. Onder zijn voorzitterschap wordt een nieuw modern clubhuis gerealiseerd met verwarmde kleedruimtes en warme douches, dat in september 1960 in gebruik genomen wordt.
1960 is ook het jaar waarin het bestuur instemt met een initiatief om veteranenhockey voor dames te organiseren. Na een voorzichtige start volgt in 1968 een tweede elftal en twee jaar later speelt OZ met maar liefst vier dames-veteranessenteams een ‘huisvrouwencompetitie’ met EMHC.
Het jeugdhockey groeit in populariteit. In 1966 wordt de TC verdeeld in drie disciplines; jeugd, senioren en veteranen. Er komt meer aandacht voor het serieus trainen en begeleiden van jeugdige spelers en speelsters. Gevolg: Een fikse toestroom van nieuwe jeugdleden bij Oranje Zwart komt op gang. Die ledenaanwas geeft regelmatig capaciteitsproblemen en leidt tot ingebruikname van een nieuw halfverhard veld, samen met EMHC.
De oprichting van ‘Vrienden van Oranje Zwart’ in 1967 legt een basis om de voorzieningen te bekostigen en up-to-date te houden. Een aantal Eindhovense middenstanders adviseert de vereniging en gaat op zoek naar middelen om OZ ook financieel vooruit te helpen. Er komen loterijen, reclameborden, leningen en donaties ten behoeve van een gezonde exploitatie.
In 1968 verdwijnt het veldhandbal van het sportpark en krijgen OZ en EMHC ieder een vrijgekomen sportveld erbij. Oranje Zwart besluit om de zoektocht naar capaciteit elders te staken en definitief op sportpark Aalsterweg te blijven. Het clubhuis wordt gerenoveerd en in 1969 heropend.
Samen met EMHC wordt een competitie opgezet voor de mini’s, vanaf 8 jaar. Dat blijkt zo’n succes dat andere Eindhovense verenigingen zich daarbij aansluiten. Oranje Zwart wilde ook de allerkleinsten kennis laten maken met het hockeyspel. Op initiatief van Joop Veelenturf wordt de Hockeyschool opgericht, om kleuters uit de hele burgerij op speelse wijze vertrouwd te maken met bal en stick.
De vroege entree van de jongsten en het goed-opgezette jeugdbeleid maakt OZ nog aantrekkelijker en in 1973 telt Oranje Zwart al 35 jeugdteams. Er wordt actief gescout in de omgeving om talenten binnen te halen als bredere basis voor tophockey.
Het clubhuis wordt in 1977 weer eens flink uitgebreid en vier jaar later wordt veld 1 omgeploegd om plaats te maken voor het eerste volledige kunstgrasveld met kunstverlichting. Oranje Zwart is in de tachtiger jaren erg succesvol, zowel op het veld als in de zaal en dat trekt veel nieuwe leden aan.
In 1988 wordt het Hockeycollege (nu: Hockey Academy) opgericht; een onafhankelijke stichting die regionaal talent uitnodigt om op de velden van Oranje Zwart extra trainingen te volgen. Hierdoor komt OZ in contact met jeugdig talent en weet de club diverse spelers en speelsters te interesseren om in OZ-teams te gaan hockeyen. Spelers en oud-spelers van Heren 1 en Dames 1 zijn graag bereid om hun talent en enthousiasme over te dragen aan de jeugd. Jeugdleden worden niet zelden van heinde en verre gebracht als zij een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan deze toptrainingen.
1988 is ook het jaar van het ‘E.G.-toernooi’ op de velden van Oranje Zwart. Dit toptoernooi tussen dames- en herenhockeykampioenen uit diverse landen. Voor de financiering van dit toernooi, zijn tientallen bedrijven bereid dit evenement te sponsoren. Om deze bedrijven waar voor hun geld te geven, wordt de Businessclub opgericht.
De Businessclub is nog steeds actief en combineert informele bijeenkomsten waar men zakelijk kan ‘netwerken’ met een gemeenschappelijke passie; het hockeyspel. De Businessclub is een aparte stichting met een eigen bestuur en beleid en inmiddels 70 deelnemende bedrijven. De fondsen die worden gegenereerd, komen ten goede aan het faciliteren van tophockey bij Oranje Zwart.
Kort voordat het befaamde Oud-Eindhoven Toernooi, editie 1992 zou plaatsvinden, wordt OZ getroffen door het volledig afbranden van het clubhuis als gevolg van kortsluiting. Deze ramp spoort alle leden aan om met talloze acties geld bij elkaar te brengen voor een nieuw clubhuis. In september 1993 wordt –bij de zestigste verjaardag van de club- een nieuw, ruimer clubhuis opgeleverd met een groot terras.
In 2004 wordt een nieuwe, speelsere opzet voor de Hockeyschool ingevoerd, met spannende thema’s. Op de zaterdagochtenden zijn de velden van OZ bevolkt door ‘ridders, piraten en spoken’ die ‘vechten om de bal’ en onder begeleiding van enthousiaste ouders worden de allerkleinsten uitgedaagd om met stick en bal om te gaan. Via de E-zestallen op een kwart veld en de D-achttallen op een half veld, groeien ze door en spelen ze de competitie voor de ‘jongste jeugd’. Vanaf het tweede D-jaar komen ze uit op een heel veld in de regionale KNHB-competitie. Zij zullen doorgroeien en uiteindelijk via C- en B-teams op 17/18-jarige leeftijd in de A-teams terechtkomen.
Bij de open selectietrainingen, die elk jaar na afloop van de competitie worden georganiseerd, worden de jeugdleden ingedeeld op talent en hockeycapaciteit. De besten spelen dan het komende seizoen in een eerste (of lijn-) team. Hiermee vallen ze onder de verantwoording van de Stichting Tophockey, een aparte organisatie die de ontwikkeling en de facilitering van meest veelbelovende jeugdleden extra aandacht geeft. En met resultaat; de lijnteams van OZ plaatsen zich elk jaar -als besten uit deze regio- voor deelname in de nationale jeugdcompetities in de topklasse. Vanwege de grote aantrekkingskracht op talent, zijn de OZ-jeugdspelers in de tweede en derde teams, ook niet te onderschatten. Zij halen doorgaans het niveau om zich in de KNHB subtop- of eerste klassecompetitie te kunnen handhaven.
Eind 2004 ondergaat het clubhuis een ware metamorfose en krijgt bijna de allure van een ‘grand cafe’. Ook wordt winterstop gebruikt voor de aanleg van een extra kunstgrasveld, waardoor Oranje Zwart nu de beschikking heeft over twee watervelden, een zandveld en het nieuwe semi-veld.
Jaarlijks organiseert Oranje Zwart tal van hockey-activiteiten die het vermelden waard zijn:
Op de DE-dag (of mini-slotdag) in juni treffen 200 jongens en meisjesteams uit de regio elkaar om samen te hockeyen. OET is landelijk een begrip. Dit Oud-Eindhoven-Toernooi beleeft in 2008 zijn 36e editie en trekt jaarlijks zo’n 65 seniorenteams (leeftijd 25+). Vooral de derde helft van de wedstrijden is razend populair bij de deelnemers. Gedurende het VIP-toernooi treffen gelegenheidsteams van beroepsgenoten elkaar om met elkaar te hockeyen en in een ontspannen sfeer contacten te leggen. Het Familietoernooi staat elk jaar garant voor een leuke dag met hockeyers van diverse niveaus, leeftijden (zelfs generaties). Jong en oud geniet van elkaar en de traditionele barbecue. Om de hockeysport bij de Eindhovense scholieren te promoten is er ieder jaar een Basisscholentoernooi. Verder is OZ diverse malen gastheer geweest voor meerlandentoernooien, zowel op het veld als in de zaal.
Op de dag van vandaag is Oranje Zwart een actieve en moderne club die zich richt op de toekomst. Zuid-Nederland huisvest de meeste hockeyers van Nederland. Momenteel heeft Oranje Zwart ongeveer 1700 leden verdeeld over veteranen, senioren, jeugd, jongste jeugd en de hockeyschool. OZ verenigt zowel tophockey als recreatief hockey. Daarnaast zijn er faciliteiten voor bedrijfs- en trimhockey.
Talloze vrijwilligers stellen zich wekelijks beschikbaar als teambegeleider, scheidsrechter, coach of trainer. Gedurende door-de-weekse dagen wordt ’s middags en in de vooravond fanatiek getraind op de velden.
Op zaterdagen zindert het van de activiteiten; vanaf 9 uur als de Hockeyschool begint, gedurende alle jeugdcompetitiewedstrijden tot 7 uur ’s avonds als de laatste deelnemers aan de ‘derde helft’ het clubhuis achter zich laten.
Op zondagen zijn het de senioren en veteranen die hun competitie spelen. En natuurlijk op zondagmiddag de wedstrijden van het Heren 1-team in de Hoofdklassecompetitie en Dames 1 dat -na 1 seizoen in de Overgangsklasse- weer sterk is teruggekomen en gepromoveerd naar de Hoofdklasse.
In de zomervakantie van 2009 waren er de nodige verschuivingen bij de vaandelteams. Clubiconen Rob Reckers en Robert van der Horst (beiden in het nationale team en langdurig verbonden geweest aan OZ) vertrokken.
In september is Heren 1 versterkt met twee Spaanse internationals, Marc Salles Esteve en David Alegre Biosca. Dames 1 gaat de rentree in de Hoofdklasse in met zelfs drie aangetrokken internationals; Charlotte De Vos en Marilyn Agliotti zijn terug bij OZ en de Duitse Tina Bachman versterkt de defensie.
Seizoen 2009-2010
De dames o.l.v. coach Ageeth Boomgaardt hockeyen geestdriftig en staan zelfs een paar weken in de top 5. Uiteindelijk eindigt het jonge team in de middenmoot en bewijzen ze een waardig Hoofdklasseteam te zijn. Bij Heren 1 verloopt het seizoen aanvankelijk wisselvallig. Na een lange winterstop voegt Australier Rob Hammond zich weer bij het team, waardoor er balans en rust komt. Het team verliest geen enkele wedstrijd meer en eindigt als derde. Ook na play-offs is OZ derde en kwalificeert zich voor Euro Hockey League in het volgend seizoen. Na jaren trouwe dienst verlaten coaches Roger van Gent en Toop Siepman (de strafcornerprofessor) Oranje Zwart.
Sportieve successen van Oranje Zwart
De dames veroveren vier jaar na oprichting van OZ het kampioenschap van de Zuidelijke 2e klasse. Tien jaar later spelen zij in de promotieklasse en in 1951 kunnen ze de sprong maken naar de 1e klasse, waarin ze stadgenoten EMHC en HTCC tegenkomen.
In 1954 wordt Dames 1 voor het eerst kampioen in die 1e klasse en bij de landelijke ontmoetingen van alle vier de regio’s verliest OZ maar nipt van HHYC en eindigt landelijk als tweede.
In 1956 zijn de OZ-dames wel succesvol en behalen ze weer het nationale kampioenschap 1e klasse. Twee jaar later, in 1958, is het team alweer kampioen Zuidelijk 1 en valt de kracht van de OZ-dames ook landelijk op. De eerste OZ-speelsters voor het nationale team worden geselecteerd door de bondscoach. Vanaf 1966 trekt het bestuur deskundige krachten aan om de dames professioneel te begeleiden. Dit blijkt een succes, resulterend in weer een titel Zuid in 1967, de landstitel 1e klasse en de beker in 1969. Als de landstitel ook in 1970 wordt behaald, stelt het bestuur een manager aan voor de dames.
Begin zeventiger jaren komt ook het zaalhockey op. Aanvankelijk als training tijdens de winterstop, maar al gauw groeit de aandacht voor zaalhockey uit tot een zelfstandige wintercompetitie. Sinds 1981 worden er regionale en landelijke zaalcompetities georganiseerd en bestaat het seizoen voor senioren- en jeugdteams uit een herfst-, een winter- en een lentecompetitie.
Het Dames 1-team stoot in juni 1993 na velen seizoen Overgangsklasse door naar de Hoofdklasse. In 2005 degradeert OZ naar de Overgangsklasse en de terugkeer op het hoogste niveau in 2007-2008 duurt slechts een seizoen. Na een zwaar jaar Hoofdklasse, spelen de OZ-dames in het komend seizoen weer Overgangsklasse.
De heren staan aanvankelijk in de schaduw van de andere Eindhovense teams, maar bereiken in 1946 en promotieklasse. Ze kunnen de successen van het damesteam niet volgen en zakken weg in de competities. Met als dieptepunt degradatie naar de 2e klasse in 1962.
Er wordt een nieuw herenteam samengesteld met veel spelers uit de jeugd. Dit blijkt succesvol; in 1965 kwalificeert het team zich weer voor de promotieklasse en in 1970 gaat het team naar de 1e klasse. Begin zeventiger jaren stelt de bond een Hoofdklasse is, dus OZ kan nog een stapje hoger.
Voor hockey op topniveau heeft OZ met 450 leden nog te weinig potentieel, dus wordt een samenwerking aangegaan met ‘buurman’ EMHC. EMOZ heeft een kort bestaan en valt weer uiteen als EMHC in 1976 vanuit de overgangsklasse degradeert, terwijl OZ juist promoveert naar de Hoofdklasse.
In het seizoen 1980/1981 wordt Oranje Zwart voor het eerst nationaal zaalkampioen. Verdere professionalisering leidt ertoe dat OZ een vaste wordt in de hoogste klasse van de bond. Om dit niveau te handhaven en te financieren, krijgt sponsoring de aandacht.
Midden jaren negentig worden de eerste buitenlandse spelers naar Oranje Zwart gehaald. Zij willen graag in de sterke Nederlandse competitie spelen en voorzitter Joop Veelenturf ziet in dat deze uitzonderlijke hockeytalenten een positieve uitstraling kunnen hebben op de andere spelers bij Oranje Zwart. Hiermee doet ook het fenomeen spelersbetaling zijn intrede.
Het Duitse strafcornerkanon Carsten Fischer is de eerste buitenlandse aanwinst. Later worden ook spelers als de Shahbaz Ahmad ingelijfd bij OZ, gevolgd door een imposant rijtje Australiers, zoals Jay Stacy, Troy Elder en Rob Hammond.
Bij de dames is het Marilyn Agliotti, die als Zuid-Afrikaans international is genaturaliseerd tot Nederlandse en diverse seizoenen bij Oranje Zwart zal schitteren.
Het seizoen 2004-2005 wordt door Heren 1 spectaculair afgesloten. Na spannende play-offs wordt Oranje Zwart landskampioen in een zinderende wedstrijd op ’t Kopje in Bloemendaal. Aanvoerder Jay Stacy (met de snoeiharde, loepzuivere pass vanuit het achterveld) en coach Roger van Gent zien jaren hard werken bekroond met een hoofdprijs die de heren van Oranje Zwart nog niet eerder behaalde. Het clubhuis staat die avond bol van de feestvreugde.
Op de Olympische Spelen van 2008 in Beijing staan 5 spelers van Oranje Zwart in de basisopstelling van de nationale teams. Aanvoerder (van OZ en) van het nationale team en recordinternational Jeroen Delmee draagt de Nederlandse vlag het stadion binnen tijdens de openingsceremonie.
In mei 2009 spelen Heren 1 en Dames 1 beide play-offs. De heren worden -na een goede start tegen Amsterdam- uiteindelijk vierde in de strijd om het landskampioenschap en missen hiermee kwalificatie voor de EHL. Dames 1 komt na bloedstollende duels tegen Push als sterkste team uit de strijd en promoveert direct naar de Hoofdklasse.
Seizoen 2009-2010 is succesvol; Dames 1 nestelt zich als promovendus in de middenmoot van de Hoofdklasse. Bij Heren 1 eindigt als derde , ook na play-offs en kwalificeert zich voor Euro Hockey League in het volgend seizoen.
Voorzitters:
1933-1934 Piet van der Linden
1935 Toon Heezemans
1936-1938 Jan Sigmans
1939-1940 Raymond Dumoulin
1941-1942 Piet Vennix
1943-1945 Fred Sauter
1946-1947 Karel Spackler
1948-1953 Geert Gebbink
1953-1954 Antoon Uppelschoten
1955 Gerard Haanen
1956-1958 Kees Perquin
1959-1973 Piet van der Linden
1973-1985 Harry van Hout
1985-2001 Joop Veelenturf
2001-2008 Rob van der Horst
sept 2008 - heden Peter van der Horst
Ere-leden:
mevr. Hosdee Aghina
dhr. Jack Amijs
dhr. Thieu Bakker
dhr. Cees Balk
dhr. Simon van den Boomen
dhr. Ton van Geenhuizen
dhr. Geert Gebbink
dhr. Paul Gianotten
dhr. Jan van Grootel
dhr. Gerard Haanen
dhr. Harrie van Hout
dhr. Rob van der Horst
dhr. Wim Jansen
mevr. Ans van Kruijsdijk
dhr. Harrie Kwinten
mevr. Marijke Lamers-Simkens
dhr. Piet van der Linden
dhr. Frits Maartens
dhr. Frans van der Meulen
mevr. H. Penris Strijbos
dhr. A. Pieck
mevr. Lilian Reckers
dhr. Fred Sauter
dhr. Jan Sigmans
dhr. Karel Spackler
dhr. Leo van der Stap
dhr. Cas van Stratum
dhr. Joop Veelenturf
dhr. Piet Vennix
mevr. A. Vennix-Knaapen
dhr. Pierre Vissers
dhr. Jo van der Vorst
mevr. Marianne de Vries-van Hussen
mevr. M.A.G. Wiegant
Leden van Verdienste:
dhr. Piet Aarts
dhr. Francois Allers
dhr. Maarten Bakker
dhr. C.J.M. Balk
mevr. Elly Beuken
mevr. Carla Bleeker
mevr. Henriette van den Boomen-Prinsen
mevr. Hanneke Dros
dhr. Jan van Dun
dhr. T.G.H. Franssen
mevr. Yvette Geenefaas
dhr. A den Hartog
dhr. Sander Heeswijk
dhr. Robert van der Horst
mevr. Ria van Hout-van Rooy
dhr. A. Hurkmans
dhr. Jozef Kramer
dhr. Ed Latour
dhr. Wil Limpens
mevr. Corry van der Linde
mevr. An van Linder
mevr. Annelies van Oorschot
dhr. Fred Rogge
De vereniging, onder leiding van oud-voetballer Piet van der Linden, kent aanvankelijk 24 leden, verdeeld over een heren- en een damesteam die hun thuiswedstrijden speelden op Kortonjo, een boerenhoeve aan de overkant van de Aalsterweg. Destijds bestaan in Eindhoven al: E.M.H.C. (dat voor een groot deel bestaat uit ímport-westerlingen) en H.T.C.C. (dat nauw verbonden is met Philips).
In die dertiger jaren wordt hockey beschouwd als een elitesport en is er nog geen sprake van een competitie; er wordt gespeeld op uitnodiging van een club en het plezier staat boven alles. De contributie bestaat uit zes guldens per jaar, te innen in drie termijnen.
Na drie jaar is het lidmaatschap van de nationale bond KNHV een feit en nog vlak voor de oorlog beschikt Oranje Zwart over een eigen sportveld met kleedruimte aan de Botenlaan.
Sinds 1937 wordt ook een clubblaadje uitgegeven met de naam M.H.O.Z.-nieuws. Twintig jaar later verandert de naam in ‘Flits’, die van 1957 tot september 2004 verschijnt om de leden op de hoogte houden van de nieuwtjes en de wedstrijdplanning.
Gedurende de oorlogsjaren worden alle verenigingen door de bezetter extra in de gaten gehouden. Vergaderen is niet toegestaan en de kleur oranje in het wedstrijdtenue is verboden. Ballen en hockeysticks zijn nauwelijks verkrijgbaar, maar OZ blijft hecht en op een bescheiden wijze bestaan.
Na de oorlog kent Eindhoven vier hockeyverenigingen; HTCC, ASV, EMHC en Oranje Zwart. De eerste twee hebben hun velden aan de Oirschotsedijk. EMHC en Oranje Zwart krijgen in 1948 de beschikking over drie grasvelden op het geheel nieuwe gemeentelijke sportpark aan de Aalsterweg. De voorzieningen zijn beperkt, de kleedruimten krap en uit de kranen in de doucheruimten komt alleen koud water, maar het voelt goed om weer terug te zijn aan de Aalsterweg.
Hockey wordt steeds populairder en Oranje Zwart groeit. Vanwege de ligging op de gemeentegrens is OZ favoriet bij hockeyers uit Aalst en Waalre. Ook als die gemeente een eigen club krijgt (DVS) blijven toch veel hockeyers trouw aan hun Oranje Zwart.
Binnen de vereniging ontstaan vele vriendschappen en relaties. Hockey-huwelijken zijn er diverse en menig geboortekaartje prijkt op het prikbord in het clubhuis en jonge moeders staan op zondag met de kinderwagen langs de lijn te kijken naar hun mannen. De na-oorlogse ‘baby boom’ gaat zeker niet aan OZ voorbij.
Enkele Oranje Zwart-spelers van het eerste uur voelen zich rijp om veteranenhockey te gaan spelen en noemen zich het Oranje Zwart Racing Team.
Hun ideeën over die organisatie passen niet bij het beleid van het OZ-bestuur en in 1949 scheiden ze zich af en verhuizen naar Woensel. Hieruit zal een nieuwe Eindhovense hockeyvereniging Racing opbloeien.
Pas in 1956 wordt binnen OZ een nieuwe veteranenafdeling gevormd op initiatief van Frans van der Meulen. Teams van geroutineerde dertigers ontstaan, maar ze nemen geen deel aan de competitie. De introductie van het kunstgras maakt het spel echter te snel voor hen en ze gaan op zoek naar een alternatieve sportbezigheid. Uiteindelijk richten zij naast de velden van Oranje Zwart Golfclub De Tongelreep op. In 1987 werd ‘de golf’ zelfstandig en op de dag van vandaag floreert de vereniging met een recent verbouwd clubhuis en een fraaie 9-holes golfbaan. Vanwege de ligging pal naast OZ wordt de driving range tijdens hockeytoernooien nog steeds gebruikt voor extra speelvelden.
Sinds 1948 trainen de schoolhockeyers van het St. Joriscollege (SJC, jongens) en het Catharinalyceum (SHOT, meisjes) op de velden van Oranje Zwart. De clubleiding ziet dat er volop talent is in die schoolteams en besluit in 1958 om de technische commissie (die voordien alleen de senioren bedient) uit te breiden met een jeugdcommissie.
In 1958 wordt het zilveren jubileum gevierd en de oprichter, Piet van der Linden, krijgt het verzoek om voor de tweede keer de voorzittershamer ter hand te nemen. Onder zijn voorzitterschap wordt een nieuw modern clubhuis gerealiseerd met verwarmde kleedruimtes en warme douches, dat in september 1960 in gebruik genomen wordt.
1960 is ook het jaar waarin het bestuur instemt met een initiatief om veteranenhockey voor dames te organiseren. Na een voorzichtige start volgt in 1968 een tweede elftal en twee jaar later speelt OZ met maar liefst vier dames-veteranessenteams een ‘huisvrouwencompetitie’ met EMHC.
Het jeugdhockey groeit in populariteit. In 1966 wordt de TC verdeeld in drie disciplines; jeugd, senioren en veteranen. Er komt meer aandacht voor het serieus trainen en begeleiden van jeugdige spelers en speelsters. Gevolg: Een fikse toestroom van nieuwe jeugdleden bij Oranje Zwart komt op gang. Die ledenaanwas geeft regelmatig capaciteitsproblemen en leidt tot ingebruikname van een nieuw halfverhard veld, samen met EMHC.
De oprichting van ‘Vrienden van Oranje Zwart’ in 1967 legt een basis om de voorzieningen te bekostigen en up-to-date te houden. Een aantal Eindhovense middenstanders adviseert de vereniging en gaat op zoek naar middelen om OZ ook financieel vooruit te helpen. Er komen loterijen, reclameborden, leningen en donaties ten behoeve van een gezonde exploitatie.
In 1968 verdwijnt het veldhandbal van het sportpark en krijgen OZ en EMHC ieder een vrijgekomen sportveld erbij. Oranje Zwart besluit om de zoektocht naar capaciteit elders te staken en definitief op sportpark Aalsterweg te blijven. Het clubhuis wordt gerenoveerd en in 1969 heropend.
Samen met EMHC wordt een competitie opgezet voor de mini’s, vanaf 8 jaar. Dat blijkt zo’n succes dat andere Eindhovense verenigingen zich daarbij aansluiten. Oranje Zwart wilde ook de allerkleinsten kennis laten maken met het hockeyspel. Op initiatief van Joop Veelenturf wordt de Hockeyschool opgericht, om kleuters uit de hele burgerij op speelse wijze vertrouwd te maken met bal en stick.
De vroege entree van de jongsten en het goed-opgezette jeugdbeleid maakt OZ nog aantrekkelijker en in 1973 telt Oranje Zwart al 35 jeugdteams. Er wordt actief gescout in de omgeving om talenten binnen te halen als bredere basis voor tophockey.
Het clubhuis wordt in 1977 weer eens flink uitgebreid en vier jaar later wordt veld 1 omgeploegd om plaats te maken voor het eerste volledige kunstgrasveld met kunstverlichting. Oranje Zwart is in de tachtiger jaren erg succesvol, zowel op het veld als in de zaal en dat trekt veel nieuwe leden aan.
In 1988 wordt het Hockeycollege (nu: Hockey Academy) opgericht; een onafhankelijke stichting die regionaal talent uitnodigt om op de velden van Oranje Zwart extra trainingen te volgen. Hierdoor komt OZ in contact met jeugdig talent en weet de club diverse spelers en speelsters te interesseren om in OZ-teams te gaan hockeyen. Spelers en oud-spelers van Heren 1 en Dames 1 zijn graag bereid om hun talent en enthousiasme over te dragen aan de jeugd. Jeugdleden worden niet zelden van heinde en verre gebracht als zij een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan deze toptrainingen.
1988 is ook het jaar van het ‘E.G.-toernooi’ op de velden van Oranje Zwart. Dit toptoernooi tussen dames- en herenhockeykampioenen uit diverse landen. Voor de financiering van dit toernooi, zijn tientallen bedrijven bereid dit evenement te sponsoren. Om deze bedrijven waar voor hun geld te geven, wordt de Businessclub opgericht.
De Businessclub is nog steeds actief en combineert informele bijeenkomsten waar men zakelijk kan ‘netwerken’ met een gemeenschappelijke passie; het hockeyspel. De Businessclub is een aparte stichting met een eigen bestuur en beleid en inmiddels 70 deelnemende bedrijven. De fondsen die worden gegenereerd, komen ten goede aan het faciliteren van tophockey bij Oranje Zwart.
Kort voordat het befaamde Oud-Eindhoven Toernooi, editie 1992 zou plaatsvinden, wordt OZ getroffen door het volledig afbranden van het clubhuis als gevolg van kortsluiting. Deze ramp spoort alle leden aan om met talloze acties geld bij elkaar te brengen voor een nieuw clubhuis. In september 1993 wordt –bij de zestigste verjaardag van de club- een nieuw, ruimer clubhuis opgeleverd met een groot terras.
In 2004 wordt een nieuwe, speelsere opzet voor de Hockeyschool ingevoerd, met spannende thema’s. Op de zaterdagochtenden zijn de velden van OZ bevolkt door ‘ridders, piraten en spoken’ die ‘vechten om de bal’ en onder begeleiding van enthousiaste ouders worden de allerkleinsten uitgedaagd om met stick en bal om te gaan. Via de E-zestallen op een kwart veld en de D-achttallen op een half veld, groeien ze door en spelen ze de competitie voor de ‘jongste jeugd’. Vanaf het tweede D-jaar komen ze uit op een heel veld in de regionale KNHB-competitie. Zij zullen doorgroeien en uiteindelijk via C- en B-teams op 17/18-jarige leeftijd in de A-teams terechtkomen.
Bij de open selectietrainingen, die elk jaar na afloop van de competitie worden georganiseerd, worden de jeugdleden ingedeeld op talent en hockeycapaciteit. De besten spelen dan het komende seizoen in een eerste (of lijn-) team. Hiermee vallen ze onder de verantwoording van de Stichting Tophockey, een aparte organisatie die de ontwikkeling en de facilitering van meest veelbelovende jeugdleden extra aandacht geeft. En met resultaat; de lijnteams van OZ plaatsen zich elk jaar -als besten uit deze regio- voor deelname in de nationale jeugdcompetities in de topklasse. Vanwege de grote aantrekkingskracht op talent, zijn de OZ-jeugdspelers in de tweede en derde teams, ook niet te onderschatten. Zij halen doorgaans het niveau om zich in de KNHB subtop- of eerste klassecompetitie te kunnen handhaven.
Eind 2004 ondergaat het clubhuis een ware metamorfose en krijgt bijna de allure van een ‘grand cafe’. Ook wordt winterstop gebruikt voor de aanleg van een extra kunstgrasveld, waardoor Oranje Zwart nu de beschikking heeft over twee watervelden, een zandveld en het nieuwe semi-veld.
Jaarlijks organiseert Oranje Zwart tal van hockey-activiteiten die het vermelden waard zijn:
Op de DE-dag (of mini-slotdag) in juni treffen 200 jongens en meisjesteams uit de regio elkaar om samen te hockeyen. OET is landelijk een begrip. Dit Oud-Eindhoven-Toernooi beleeft in 2008 zijn 36e editie en trekt jaarlijks zo’n 65 seniorenteams (leeftijd 25+). Vooral de derde helft van de wedstrijden is razend populair bij de deelnemers. Gedurende het VIP-toernooi treffen gelegenheidsteams van beroepsgenoten elkaar om met elkaar te hockeyen en in een ontspannen sfeer contacten te leggen. Het Familietoernooi staat elk jaar garant voor een leuke dag met hockeyers van diverse niveaus, leeftijden (zelfs generaties). Jong en oud geniet van elkaar en de traditionele barbecue. Om de hockeysport bij de Eindhovense scholieren te promoten is er ieder jaar een Basisscholentoernooi. Verder is OZ diverse malen gastheer geweest voor meerlandentoernooien, zowel op het veld als in de zaal.
Op de dag van vandaag is Oranje Zwart een actieve en moderne club die zich richt op de toekomst. Zuid-Nederland huisvest de meeste hockeyers van Nederland. Momenteel heeft Oranje Zwart ongeveer 1700 leden verdeeld over veteranen, senioren, jeugd, jongste jeugd en de hockeyschool. OZ verenigt zowel tophockey als recreatief hockey. Daarnaast zijn er faciliteiten voor bedrijfs- en trimhockey.
Talloze vrijwilligers stellen zich wekelijks beschikbaar als teambegeleider, scheidsrechter, coach of trainer. Gedurende door-de-weekse dagen wordt ’s middags en in de vooravond fanatiek getraind op de velden.
Op zaterdagen zindert het van de activiteiten; vanaf 9 uur als de Hockeyschool begint, gedurende alle jeugdcompetitiewedstrijden tot 7 uur ’s avonds als de laatste deelnemers aan de ‘derde helft’ het clubhuis achter zich laten.
Op zondagen zijn het de senioren en veteranen die hun competitie spelen. En natuurlijk op zondagmiddag de wedstrijden van het Heren 1-team in de Hoofdklassecompetitie en Dames 1 dat -na 1 seizoen in de Overgangsklasse- weer sterk is teruggekomen en gepromoveerd naar de Hoofdklasse.
In de zomervakantie van 2009 waren er de nodige verschuivingen bij de vaandelteams. Clubiconen Rob Reckers en Robert van der Horst (beiden in het nationale team en langdurig verbonden geweest aan OZ) vertrokken.
In september is Heren 1 versterkt met twee Spaanse internationals, Marc Salles Esteve en David Alegre Biosca. Dames 1 gaat de rentree in de Hoofdklasse in met zelfs drie aangetrokken internationals; Charlotte De Vos en Marilyn Agliotti zijn terug bij OZ en de Duitse Tina Bachman versterkt de defensie.
Seizoen 2009-2010
De dames o.l.v. coach Ageeth Boomgaardt hockeyen geestdriftig en staan zelfs een paar weken in de top 5. Uiteindelijk eindigt het jonge team in de middenmoot en bewijzen ze een waardig Hoofdklasseteam te zijn. Bij Heren 1 verloopt het seizoen aanvankelijk wisselvallig. Na een lange winterstop voegt Australier Rob Hammond zich weer bij het team, waardoor er balans en rust komt. Het team verliest geen enkele wedstrijd meer en eindigt als derde. Ook na play-offs is OZ derde en kwalificeert zich voor Euro Hockey League in het volgend seizoen. Na jaren trouwe dienst verlaten coaches Roger van Gent en Toop Siepman (de strafcornerprofessor) Oranje Zwart.
Sportieve successen van Oranje Zwart
De dames veroveren vier jaar na oprichting van OZ het kampioenschap van de Zuidelijke 2e klasse. Tien jaar later spelen zij in de promotieklasse en in 1951 kunnen ze de sprong maken naar de 1e klasse, waarin ze stadgenoten EMHC en HTCC tegenkomen.
In 1954 wordt Dames 1 voor het eerst kampioen in die 1e klasse en bij de landelijke ontmoetingen van alle vier de regio’s verliest OZ maar nipt van HHYC en eindigt landelijk als tweede.
In 1956 zijn de OZ-dames wel succesvol en behalen ze weer het nationale kampioenschap 1e klasse. Twee jaar later, in 1958, is het team alweer kampioen Zuidelijk 1 en valt de kracht van de OZ-dames ook landelijk op. De eerste OZ-speelsters voor het nationale team worden geselecteerd door de bondscoach. Vanaf 1966 trekt het bestuur deskundige krachten aan om de dames professioneel te begeleiden. Dit blijkt een succes, resulterend in weer een titel Zuid in 1967, de landstitel 1e klasse en de beker in 1969. Als de landstitel ook in 1970 wordt behaald, stelt het bestuur een manager aan voor de dames.
Begin zeventiger jaren komt ook het zaalhockey op. Aanvankelijk als training tijdens de winterstop, maar al gauw groeit de aandacht voor zaalhockey uit tot een zelfstandige wintercompetitie. Sinds 1981 worden er regionale en landelijke zaalcompetities georganiseerd en bestaat het seizoen voor senioren- en jeugdteams uit een herfst-, een winter- en een lentecompetitie.
Het Dames 1-team stoot in juni 1993 na velen seizoen Overgangsklasse door naar de Hoofdklasse. In 2005 degradeert OZ naar de Overgangsklasse en de terugkeer op het hoogste niveau in 2007-2008 duurt slechts een seizoen. Na een zwaar jaar Hoofdklasse, spelen de OZ-dames in het komend seizoen weer Overgangsklasse.
De heren staan aanvankelijk in de schaduw van de andere Eindhovense teams, maar bereiken in 1946 en promotieklasse. Ze kunnen de successen van het damesteam niet volgen en zakken weg in de competities. Met als dieptepunt degradatie naar de 2e klasse in 1962.
Er wordt een nieuw herenteam samengesteld met veel spelers uit de jeugd. Dit blijkt succesvol; in 1965 kwalificeert het team zich weer voor de promotieklasse en in 1970 gaat het team naar de 1e klasse. Begin zeventiger jaren stelt de bond een Hoofdklasse is, dus OZ kan nog een stapje hoger.
Voor hockey op topniveau heeft OZ met 450 leden nog te weinig potentieel, dus wordt een samenwerking aangegaan met ‘buurman’ EMHC. EMOZ heeft een kort bestaan en valt weer uiteen als EMHC in 1976 vanuit de overgangsklasse degradeert, terwijl OZ juist promoveert naar de Hoofdklasse.
In het seizoen 1980/1981 wordt Oranje Zwart voor het eerst nationaal zaalkampioen. Verdere professionalisering leidt ertoe dat OZ een vaste wordt in de hoogste klasse van de bond. Om dit niveau te handhaven en te financieren, krijgt sponsoring de aandacht.
Midden jaren negentig worden de eerste buitenlandse spelers naar Oranje Zwart gehaald. Zij willen graag in de sterke Nederlandse competitie spelen en voorzitter Joop Veelenturf ziet in dat deze uitzonderlijke hockeytalenten een positieve uitstraling kunnen hebben op de andere spelers bij Oranje Zwart. Hiermee doet ook het fenomeen spelersbetaling zijn intrede.
Het Duitse strafcornerkanon Carsten Fischer is de eerste buitenlandse aanwinst. Later worden ook spelers als de Shahbaz Ahmad ingelijfd bij OZ, gevolgd door een imposant rijtje Australiers, zoals Jay Stacy, Troy Elder en Rob Hammond.
Bij de dames is het Marilyn Agliotti, die als Zuid-Afrikaans international is genaturaliseerd tot Nederlandse en diverse seizoenen bij Oranje Zwart zal schitteren.
Het seizoen 2004-2005 wordt door Heren 1 spectaculair afgesloten. Na spannende play-offs wordt Oranje Zwart landskampioen in een zinderende wedstrijd op ’t Kopje in Bloemendaal. Aanvoerder Jay Stacy (met de snoeiharde, loepzuivere pass vanuit het achterveld) en coach Roger van Gent zien jaren hard werken bekroond met een hoofdprijs die de heren van Oranje Zwart nog niet eerder behaalde. Het clubhuis staat die avond bol van de feestvreugde.
Op de Olympische Spelen van 2008 in Beijing staan 5 spelers van Oranje Zwart in de basisopstelling van de nationale teams. Aanvoerder (van OZ en) van het nationale team en recordinternational Jeroen Delmee draagt de Nederlandse vlag het stadion binnen tijdens de openingsceremonie.
In mei 2009 spelen Heren 1 en Dames 1 beide play-offs. De heren worden -na een goede start tegen Amsterdam- uiteindelijk vierde in de strijd om het landskampioenschap en missen hiermee kwalificatie voor de EHL. Dames 1 komt na bloedstollende duels tegen Push als sterkste team uit de strijd en promoveert direct naar de Hoofdklasse.
Seizoen 2009-2010 is succesvol; Dames 1 nestelt zich als promovendus in de middenmoot van de Hoofdklasse. Bij Heren 1 eindigt als derde , ook na play-offs en kwalificeert zich voor Euro Hockey League in het volgend seizoen.
Voorzitters:
1933-1934 Piet van der Linden
1935 Toon Heezemans
1936-1938 Jan Sigmans
1939-1940 Raymond Dumoulin
1941-1942 Piet Vennix
1943-1945 Fred Sauter
1946-1947 Karel Spackler
1948-1953 Geert Gebbink
1953-1954 Antoon Uppelschoten
1955 Gerard Haanen
1956-1958 Kees Perquin
1959-1973 Piet van der Linden
1973-1985 Harry van Hout
1985-2001 Joop Veelenturf
2001-2008 Rob van der Horst
sept 2008 - heden Peter van der Horst
Ere-leden:
mevr. Hosdee Aghina
dhr. Jack Amijs
dhr. Thieu Bakker
dhr. Cees Balk
dhr. Simon van den Boomen
dhr. Ton van Geenhuizen
dhr. Geert Gebbink
dhr. Paul Gianotten
dhr. Jan van Grootel
dhr. Gerard Haanen
dhr. Harrie van Hout
dhr. Rob van der Horst
dhr. Wim Jansen
mevr. Ans van Kruijsdijk
dhr. Harrie Kwinten
mevr. Marijke Lamers-Simkens
dhr. Piet van der Linden
dhr. Frits Maartens
dhr. Frans van der Meulen
mevr. H. Penris Strijbos
dhr. A. Pieck
mevr. Lilian Reckers
dhr. Fred Sauter
dhr. Jan Sigmans
dhr. Karel Spackler
dhr. Leo van der Stap
dhr. Cas van Stratum
dhr. Joop Veelenturf
dhr. Piet Vennix
mevr. A. Vennix-Knaapen
dhr. Pierre Vissers
dhr. Jo van der Vorst
mevr. Marianne de Vries-van Hussen
mevr. M.A.G. Wiegant
Leden van Verdienste:
dhr. Piet Aarts
dhr. Francois Allers
dhr. Maarten Bakker
dhr. C.J.M. Balk
mevr. Elly Beuken
mevr. Carla Bleeker
mevr. Henriette van den Boomen-Prinsen
mevr. Hanneke Dros
dhr. Jan van Dun
dhr. T.G.H. Franssen
mevr. Yvette Geenefaas
dhr. A den Hartog
dhr. Sander Heeswijk
dhr. Robert van der Horst
mevr. Ria van Hout-van Rooy
dhr. A. Hurkmans
dhr. Jozef Kramer
dhr. Ed Latour
dhr. Wil Limpens
mevr. Corry van der Linde
mevr. An van Linder
mevr. Annelies van Oorschot
dhr. Fred Rogge
dhr. Bart Smulders
mevr. Cobi van der Stap
dhr. Eric Steegers
dhr. Willem van Tol
dhr. Frank van der Velden
mevr. Imke van der Velden-Marks
mevr. Anneke van de Velden-Jonkers
mevr. Liesbeth van de Velden-Jonkers
dhr. T. Verbeek
dhr. Frank Visschers
dhr. Wibo Wijzenbeek
mevr. Cobi van der Stap
dhr. Eric Steegers
dhr. Willem van Tol
dhr. Frank van der Velden
mevr. Imke van der Velden-Marks
mevr. Anneke van de Velden-Jonkers
mevr. Liesbeth van de Velden-Jonkers
dhr. T. Verbeek
dhr. Frank Visschers
dhr. Wibo Wijzenbeek